Dr Marek Sierakowski
Wydział Fizyki Politechniki Warszawskiej
Gm. Fizyki, pok. 301, tel (234) 7277
(234) 7262
Konsultacje: wtorki: 14.00-15.00 (GF.p.301)
czwartki: 13.00-14.00 (GF.p.301)
2008/2009
LABORATORIUM NAUKOWE – Informacje studenckie
Regulamin Laboratorium Naukowego
1.
Laboratorium Naukowe (LN) jest częścią Laboratorium II. dla studentów Wydziału Fizyki PW. Zajęcia studenckie w LN prowadzone są z wykorzystaniem specjalistycznej aparatury badawczej w pracowniach naukowych Wydziału Fizyki PW, w których prowadzone są w zwykłym trybie badania naukowe.
Studenci mają obowiązek podporządkowania się rygorom i procedurom obowiązującym w tych pracowniach i ścisłego wykonywania poleceń opiekuna prowadzącego ćwiczenia, szczególnie w zakresie bezpieczeństwa pracy i obsługi aparatury.
2.
Organizacja zajęć opiera się na cotygodniowych
pięciogodzinnych sesjach eksperymentalnych/badawczych prowadzonych w
obu semestrach - zimowym i letnim -
przez ok. 1/3 każdego semestru (4 sesje), których rozplanowanie może być
jednak
modyfikowane stosownie do potrzeb, możliwości i okoliczności, w wyniku
uzgodnienia między opiekunem prowadzącym i studentami. W I sem. roku akad. 2008/2009
LN odbywa się w środy
w godz.
9.00
- 15.00
oraz
w piątki w godz. 8.00
- 14.00 , zgodnie z
harmonogramem
dostępnym w Lab II oraz
poniżej
na
tej
stronie.
3.
Do rozpoczęcia zajęć w poszczególnych pracowniach konieczne jest zarejestrowanie zespołów laboratoryjnych na liście uczestnictwa na obowiązkowym spotkaniu inauguracyjnym w celu skierowania do tych pracowni, dokonywane przez koordynatora LN. Po ustaleniu harmonogramiu zajęć studenci mają obowiązek zgłoszenia się do odpowiednich pracowni, w terminie przewidzianym dla każdego zespołu laboratoryjnego w harmonogramie, w celu ustalenia planu pracy i rozpoczęcia zajęć. Pożądane jest zgłoszenie się z pewnym wyprzedzeniem przed terminem pierwszych zajęć.
4.
Każde ćwiczenie powinno zakończyć się sprawozdaniem mającym formę przyjętą dla publikacji naukowej, ocenionym przez prowadzącego ćwiczenie. Sprawozdanie należy przedstawić opiekunowi prowadzącemu w ciągu 2 tygodni od zakończenia ćwiczenia. Ocenione sprawozdania należy złożyć u kierownika Lab. II, doc. dr Jana Grabskiego.
5.
Zaliczenie laboratorium następuje na podstawie pozytywnie ocenionych ćwiczeń w ustalonych pracowniach. Zaliczenia (wpisu do indeksu) dokonuje kierownik Laboratorium II, doc. dr Jan Grabski.
6.
Wszelkie nieprzewidywane zmiany i indywidualne problemy należy możliwie wcześnie zgłaszać do kierownika laboratorium.
opiekun - koordynator Laboratorium Naukowego WF
dr Marek Sierakowski
pok. 301 WF, tel. (0-22-234) 7277
Procedura wyboru pracowni badawczej w ramach
Laboratorium Naukowego
1. W pierwszy przewidziany w harmonogramie dzień zajęć Laboratorium II odbędzie się spotkanie ogólne wszystkich studentów odrabiających zajęcia także w Laboratorium Naukowym, w sprawie organizacji tych zajęć.Obecność studentów jest obowiązkowa
2.
Studenci
organizują się w 2-osobowe zespoły laboratoryjne i wpisują się na listę
rejestracyjną. Na tej podstawie koordynator LN przygotowuje skierowania
do
pracowni WF oferujących tematy badawcze.
3.
Informacja
o skierowaniu grup laboratoryjnych do ustalonych pracowni
naukowych WF, terminach zajęć i odpowiednich tematach
badawczych jest zamieszczona poniżej na stronie, oraz jest wywieszona
w GF, pok. 229 oraz 301. Zarejestrowane zespoły
laboratoryjne zgłaszają
się
do pracowni zgodnie ze skierowaniami w godzinach planowanych
zajęć.
Ćwiczenia odbywające się w I (zimowym) semestrze 2008/2009 w LN (zielone pola)
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Zespoły laboratoryjne skierowane na ćwiczenia do pracowni w I semestrze (zimowym) 2008/2009 w LN
start: środy(s)/piątki(p)
15/17.X. 12/14.XI. 10/12.XII.08
|
1-08 |
Kalorymetryczna analiza przemian fazowych w polimerze PET |
Dr J. Antonowicz (1) AN1 tel.8214 |
9s |
|
1s |
|
2-08 |
Propagacja światła w strukturach światłowodowych |
Dr E.Augu ściuk (2) AU1 tel.5448 |
20p |
28p |
15p |
|
3-08 |
Dyfrakcja światła(Lab. internetowe) |
Dr J. Grabski (1) Gr11 tel.7667 |
10s |
|
5s |
|
4-08 |
Badanie przerwy energetycznej pó łprzewodnika(Lab. internetowe) |
Dr J. Grabski (1) GR15 tel.7667 |
25p |
30p |
14p |
|
5-08 |
Badanie obiektów o z łożonej strukturze za pomocą mikroskopu akustycznego |
Dr I.Gronowska (2) GN7 tel.8337 |
21p |
26p |
18p |
|
6-08 |
Badanie w łasności cienkowarstwowych ogniw słonecznych |
Dr M.Igalson (1) IG1 tel.8214 |
24p |
27p |
17p |
|
7-08 |
Badanie struktury i w łaściwości elektrycznych przewodników jonów tlenu. |
Dr M. Ma łys (1) MA1 tel.8405 |
8s |
13s |
2s |
|
8-08 |
Badanie wp ływu przemian fazowych na transport jonów w elektrolitach polimerowych |
Dr tel.8405 M.Marzantowicz (1) MM1 |
22p |
|
16p |
|
9-08 |
Transport elektronowy w szkłach metalicznych |
Dr. K. P ękała (1) PE1 tel.8214 |
7s |
31s |
4s |
|
10-08 |
Badanie efektu Halla w ferromagnetyku metod ą obracających się próbek |
Dr A.Rostocki (1) AR2 |
29p |
3s |
|
|
11-08 |
Elastyczne rozpraszanie światła |
Dr R. Siegoczy ński (2) SI2 tel.7546 |
11s |
12s |
6s |
|
12-08 |
Badanie procesów fizykochemicznych metodami kalorymetrycznymi |
Dr W.Wróbel (1) WW1 tel.8405 |
23p |
19p |
Opisy Tematów
Ćwiczenie nr 1-08 (AN1)
Temat:
Kalorymetryczna analiza przemian fazowych w polimerze PET
Opiekun: dr Jerzy Antonowicz
Opis ćwiczenia
Ćwiczenie ma za zadanie wprowadzenie studentów w tematykę przemian fazowych w
materiałach oraz zapoznanie z podstawami metod eksperymentalnych analizy
termicznej. W ramach wykonywanego ćwiczenia
studenci zostaną zapoznani z metodą skaningowej kalorymetrii różnicowej
(DSC) oraz zastosują ją do analizy przemian fazowych w politereftalanie
etylenu (PET). Ćwiczenie będzie składać się z następujących etapów:
- zapoznanie z działaniem i obsługą skaningowego kalorymetru różnicowego.
- wykonanie serii pomiarów DSC próbki PET: przebiegów w funkcji temperatury
przy różnych szybkościach grzania/chłodzenia oraz przebiegów w funkcji
czasu.
- interpretacja uzyskanych wyników: określenie temperatur przejścia
szklistego, krystalizacji i topnienia, wyznaczenie entalpii krystalizacji i
topnienia, analiza kinetyki krystalizacji w oparciu o równanie Avramiego,
wyznaczenie energii aktywacji procesu krystalizacji metodą Kissingera, określenie
wpływu szybkości
chłodzenia na proces zeszklenia.
Ćwiczenie nr 2-08 (AU1)
Temat: Propagacja światła w strukturach światłowodowych
Opiekun: dr Elżbieta Auguściuk - pracownia p. 123 GF
Zadanie polega na:
- zapoznaniu się z metoda spektroskopii m-linii oraz ze zmodyfikowaną metodą spektroskopii m-linii
- wykonaniu pomiarów kąta sprzężenia do światowodów planarnych oraz światłowodów z naniesioną cienką warstwą dielektryczną
- wyznaczeniu parametrów optycznych (wsp. załamania, grubość) tych struktur na podstawie pomiarów
- określeniu błędów tych parametrów
Ćwiczenie nr 3-08
(GR11)
Temat: Badanie struktury ciał stałych metodami
dyfrakcji rentgenowskiej. Symulacja na modelach w zakresie fal świetlnych. Badanie absorpcji promieniowania
rentgenowskiego.
Opiekun : dr Jan Grabski,GF, tel (22) 234 7667
Zakres pomiarów:
Symulacja na modelach w zakresie fal świetlnych. Badanie absorpcji
promieniowania rentgenowskiego.
Aparatura:
Zestaw PHYWE, różne materiały
Ćwiczenie nr 5-08 (GN7)
Temat: Badanie obiektów o złożonej strukturze za pomocą mikroskopu akustycznego
Opiekun:
Dr Irena Gronowska tel.
(22) 2348337
Badane mogą być obiekty wykonane z materiałów
sprężystych, bądź struktury zawierające elementy z materiałów sprężystych
(kompozyty).
Mikroskop
akustyczny pozwala na wykonanie następujących badań:
1. Badanie obrazu akustycznego (mapy impedancji akustycznej) powierzchni i płaszczyzn wewnątrz materiału, badanie struktury wewnętrznej, wykrywanie wad struktury, wykrywanie naprężeń.
2. Pomiar lokalnych prędkości fali powierzchniowej, możliwość wykrywania i badań anizotropii materiału - pomiar prędkość fali w zależności od kąta na wyróżnionej płaszczyźnie kryształu.
Obiekt badań jest ustalony na wstępie z osobą
prowadzącą. W ćwiczeniu otrzymywane są akustyczne obrazy powierzchni oraz wnętrza badanego obiektu za pomocą
mikroskopu akustycznego, a następnie pomiary tzw. charakterystyk V(z), na ich
podstawie obliczanie prędkości fal powierzchniowych.
Podstawowe informacje na temat mikroskopu akustycznego na stronie: www.if.pw.edu.pl/~igron
Ćwiczenie nr 6-08 (IG1)
Temat: Badanie
własności fotowoltaicznych oraz transportu elektronowego w
cienkowarstwowych ogniwach
słonecznych
Opiekun: dr
Małgorzata Igalson
Pracownia
Półprzewodników
Gmach
Mechatroniki (Południe), pok. 322 , tel 8214; e-mail: igalson@if.pw.edu.pl
Opis ćwiczenia:
Ćwiczenie
to ma na celu zapoznanie studentów ze zjawiskiem konwersji
fotowoltaicznej i jego wykorzystaniem w bateriach słonecznych.
Zaznajamiamy się z budową cienkowarstwowej struktury fotowoltaicznej
opartej na heterozłączu Cu(In,Ga)Se2/CdS,
podstawowymi parametrami określającymi wydajność ogniwa słonecznego
oraz metodami ich wyznaczania. Poznajemy także sposoby wyznaczania
parametrów charakteryzujących diodę półprzewodnikową (wysokość bariery,
poziom domieszkowania, mechanizm transportu elektronowego itp.).
Ćwiczenie
składać się będzie z następujących etapów:
Ad 2/ Przeprowadzimy pomiary ciemnych charakterystyk I-V w różnych temperaturach oraz zbadamy zależność Voc od temperatury dla różnych natężeń światła. Analiza tych danych pozwoli nam określić dominujący mechanizm transportu w złączu.
Ad 3/ Wykonamy cechowanie układu optycznego służącego do pomiarów rozkładu spektralnego fotoprądu. Następnie przeprowadzimy pomiary wydajności kwantowej w różnych warunkach podświetlenia i polaryzacji. Wyciągniemy wnioski dotyczące efektywności zbierania fotogenerowanych nośników z różnych obszarów złącza.
Ad 4/ Wykonamy pomiary zależności pojemności złącza i natężenia prądu zwarcia od przyłożonego napięcia. Stąd ocenimy poziom domieszkowania warstwy absorbera a także obliczymy długość drogi dyfuzji nośników mniejszościowych.
Analiza
wyników pozwoli nam ocenić na ile badane złącze ma optymalne własności
z punktu widzenia wydajności konwersji fotowoltaicznej i jakie czynniki
najbardziej ograniczają jego sprawność.
Ćwiczenie nr 7-08 (MA1)
Temat ćwiczenia:
Badanie
struktury i właściwości elektrycznych przewodników jonów tlenu.
Opiekun: Dr
M. Małys
Celem ćwiczenia jest otrzymanie i zbadanie własności elektrycznych kilku związków z rodziny przewodników jonów tlenu – BIMEVOXów, o wzorze stechiometrycznym Bi2MexV1-xOy (BIMEVOX-u) dla kilku wybranych wartości parametru x. Związki o skrótowej nazwie BIMEVOX (Bismuth Metal Vanadium Oxide) wykazują własności wysokiego przewodnictwa jonów tlenu – zjawiska ciekawego nie tylko z poznawczego punktu widzenia, ale także z uwagi na potencjalne zastosowania w urządzeniach elektrochemicznych nowej generacji, takich jak np.: ogniwa paliwowe, generatory czy selektywne pompy tlenowe, czujniki ciśnienia parcialnego tlenu w gazach.
Ćwiczenie obejmuje:
· poznanie technologii otrzymywania BIMEVOX-u metodami reakcji w ciele stałym,
· wykonanie badań strukturalnych metodą dyfrakcji promieniowania rentgenowskiego,
· wykonanie pomiarów przewodnictwa elektrycznego metodą spektroskopii impedancyjnej w funkcji temperatury
Ćwiczenie ma na celu także wprowadzenie uczestników w zagadnienia komputerowego opracowania wyników w/w badań – dopasowania elektrycznego modelu zastępczego do otrzymanych widm impedancyjnych oraz dopasowanie modelu struktury BIMEVOXu do otrzymanych dyfraktogramów rentgenowskich.
Ćwiczenie nr 8-08 (MM1)
Opiekun: Dr Marcin Marzantowicz
Temat: Badanie wpływu przemian fazowych na transport jonów w elektrolitach polimerowych
Transport jonów w elektrolitach polimerowych jest uzależniony od ruchów łańcucha polimeru. W niskiej temperaturze ruchy te ulegają zamrażaniu w wyniku tzw. przejścia szklistego. W temperaturach wyższych na ruchliwość łańcucha duży wpływ mają zjawiska krystalizacji. Fragmenty łańcucha wbudowane w strukturę krystalitów ulegają usztywnieniu i nie mogą brać udziału w transporcie jonów. Z tego względu krystalizacja może prowadzić do znacznego obniżenia przewodności elektrolitu.
Celem ćwiczenia będzie badanie przemian fazowych zachodzących w wybranym elektrolicie i ich wpływu na przewodność jonową oraz pozostałe własności elektryczne próbki. Program ćwiczenia będzie obejmował:
1. Zapoznanie się z charakterystyką elektrolitów oraz technikami używanymi do ich badania.
2. Naukę obsługi układu umożliwiającego jednoczesny pomiar własności elektrycznych metodą spektroskopii impedancyjnej i rejestrację obrazu próbki uzyskanego przy pomocy mikroskopu polaryzacyjnego
3. Zaprojektowanie i realizację cyklu pomiarów, które pozwolą zbadać wpływ przemian fazowych na przewodność jonową badanego elektrolitu
4. Analizę uzyskanych danych impedancyjnych metodą dopasowania obwodu zastępczego
5. Opracowanie raportu pokazującego korelację zmian parametrów obwodu zastępczego ze zmianami morfologii próbki widocznymi w obrazach mikroskopowych.
Ćwiczenie nr 9-08 (PE1)
Temat :
Transport
elektronowy w szkłach metalicznych
Opiekun: Dr K. Pękała,
p. 322 GM, tel.8214
Literatura:
1. Instrukcja do ćwiczenia
2. P.L. Rossiter "The Electrical Resistivity of Metals and Alloys."
3. J.C. Dudgale ”Electron Transport in Disordered Materials”
3.Wybrane publikacje .
Ćwiczenie
nr 11-08 (SI1)
Temat:
Elastyczne rozpraszanie światła
Opiekun:
prof. M.
Siegoczyński, pok 18 GF tel(22)
2347546
Opis ćwiczenia:
1.Przegląd
teoretycznych podstaw zjawiska rozpraszania światła przez gazy i ciecze.
1.1. Perturbacyjna
teoria rozpraszania (przybliżenie Borna) - rozproszenie przy dużych długościach
fali ( rozpraszanie Rayleigha).
1.2.
Fluktuacyjna teoria rozpraszania Einsteina-Smoluchowskiego (rozpraszanie molekularne).
1.3.
Rozpraszanie światła na cząstkach o dowolnych rozmiarach - teoria Mie.
2.
Stanowisko pomiarowe do badań zjawiska rozpraszania światła w
cieczach.
3.
Wyznaczanie podstawowych charakerystyk opisujących zjawiska rozpraszania
w cieczach.
3.1.
Badanie kątowego rozkładu światła rozproszonego (objętościowa
funkcja
rozpraszania
- wyznaczanie indykatrysy rozpraszania).
3.2.
Badanie spektralnego rozkładu światła
rozproszonego (zależność I(
)).
3.3. Badanie stanu polaryzacji światła rozproszonego (wskaźnik depolaryzacji ).
4.
Wnioski dotyczące właściwości i struktury badanych cieczy na podstawie
przeprowadzonych badań.
Zalecana literatura:
1. Jan Petykiewicz, Optyka falowa WPW 1978.
2. J. Kociński, Wstęp do fizyki współczesnej PWN 1977.
3. J. R. Meyer-Arendt Wstęp do optyki PWN 1977.
Ćwiczenie nr 12-08 (WW1)
Temat:
Badanie procesów fizyko-chemicznych metodami kalorymetrycznymi.
Opiekun: Dr
W. Wróbel
Zadanie:
Pomiary kalorymetryczne metodami takimi jak DTA (Differential Thermal Analysys -
kalorymetria różnicowa), DSC (differential scanning calorimetry – różnicowa
kalorymetria skaningowa), TGA (analiza termograwimetryczna) czy DMA (Dynamic
Mechanical Analysis) dostarczają ważnych
informacji o termodynamicznym przebiegu różnych procesów fizycznych. Zadanie
będzie polegało na przeprowadzeniu badań kalorymetrycznych różnymi
metodami. Uzyskane wyniki posłużą do wyznaczania temperatury i ciepła
przemian fazowych zachodzących w badanych próbkach. Dodatkowo monitorowane będą
zmiany właściwości mechanicznych próbek.