Dr Marek Sierakowski

Wydział Fizyki Politechniki Warszawskiej

Gm. Fizyki, pok. 301, tel (234) 7277
                                        (234) 7262

 

Konsultacje: wtorki: 14.00-15.00 (GF.p.301)

                                       czwartki: 13.00-14.00 (GF.p.301)

 

 

2008/2009 

LABORATORIUM NAUKOWE – Informacje studenckie

Regulamin Laboratorium Naukowego

1.

Laboratorium Naukowe (LN) jest częścią Laboratorium II. dla studentów Wydziału Fizyki PW. Zajęcia studenckie w LN prowadzone są z wykorzystaniem specjalistycznej aparatury badawczej w pracowniach naukowych Wydziału Fizyki PW, w których prowadzone są w zwykłym trybie badania naukowe.

Studenci mają obowiązek podporządkowania się rygorom i procedurom obowiązującym w tych pracowniach i ścisłego wykonywania poleceń opiekuna prowadzącego ćwiczenia, szczególnie w zakresie bezpieczeństwa pracy i obsługi aparatury.

2.

Organizacja zajęć opiera się na cotygodniowych pięciogodzinnych sesjach eksperymentalnych/badawczych prowadzonych w obu semestrach - zimowym i letnim -
przez ok. 1/3 każdego semestru (4 sesje), których rozplanowanie może być jednak modyfikowane stosownie do potrzeb, możliwości i okoliczności, w wyniku uzgodnienia między opiekunem prowadzącym i studentami. W I sem. roku akad. 2008/2009   LN odbywa się w środy w godz. 9.00 - 15.00 oraz w piątki w godz. 8.00 - 14.00 , zgodnie z harmonogramem dostępnym w Lab II oraz poniżej na tej stronie

3.

Do rozpoczęcia zajęć w poszczególnych pracowniach konieczne jest zarejestrowanie zespołów laboratoryjnych na liście uczestnictwa na obowiązkowym spotkaniu inauguracyjnym w celu skierowania do tych pracowni, dokonywane przez koordynatora LN. Po ustaleniu harmonogramiu zajęć studenci mają obowiązek zgłoszenia się do odpowiednich pracowni, w terminie przewidzianym dla każdego zespołu laboratoryjnego w harmonogramie, w celu ustalenia planu pracy  i rozpoczęcia zajęć. Pożądane jest zgłoszenie się z pewnym wyprzedzeniem przed terminem pierwszych zajęć. 

4.

Każde ćwiczenie powinno zakończyć się sprawozdaniem mającym formę przyjętą dla publikacji naukowej, ocenionym przez prowadzącego ćwiczenie. Sprawozdanie należy przedstawić opiekunowi prowadzącemu w ciągu 2 tygodni od zakończenia ćwiczenia. Ocenione sprawozdania należy złożyć u kierownika Lab. II, doc. dr Jana Grabskiego. 

5.

Zaliczenie laboratorium następuje na podstawie pozytywnie ocenionych ćwiczeń w ustalonych pracowniach. Zaliczenia (wpisu do indeksu) dokonuje kierownik Laboratorium II, doc. dr Jan Grabski.

6.

Wszelkie nieprzewidywane zmiany i indywidualne problemy należy możliwie wcześnie zgłaszać do kierownika laboratorium.

opiekun - koordynator Laboratorium Naukowego WF

dr Marek Sierakowski

pok. 301 WF, tel. (0-22-234) 7277
                                           7262

 

Procedura wyboru pracowni badawczej w ramach Laboratorium Naukowego

1. W pierwszy przewidziany w harmonogramie dzień zajęć Laboratorium II  odbędzie się spotkanie ogólne wszystkich studentów odrabiających zajęcia także w Laboratorium Naukowym, w sprawie organizacji tych zajęć.Obecność studentów jest obowiązkowa

2.  Studenci organizują się w 2-osobowe zespoły laboratoryjne i wpisują się na listę rejestracyjną. Na tej podstawie koordynator LN przygotowuje skierowania do pracowni WF oferujących tematy badawcze. 

3.  Informacja o skierowaniu grup laboratoryjnych do ustalonych pracowni naukowych WF, terminach zajęć i odpowiednich tematach badawczych jest zamieszczona poniżej na stronie, oraz jest  wywieszona w GF, pok. 229 oraz 301. Zarejestrowane zespoły laboratoryjne zgłaszają się  do  pracowni zgodnie ze skierowaniami w godzinach planowanych zajęć.

Ćwiczenia odbywające się w I (zimowym) semestrze 2008/2009 w LN (zielone pola)

 

 Laboratorium Fizyki II

LP – Lab projektowe

LN – Lab naukowe

Nazwiska i imiona

I termin środy 15.10 – 5.11

I termin piątki 17.10 – 7.11

II termin środy 12.11- 3.12

II termin piątki 14.11 – 5.12

III termin środy 10.12 – 14.01

III termin piątki 12.12 – 16.01

1

 Cwalina Mateusz

  Dulny Karol

LP

 

 

 

LN

1AN1

 

2

 Czerwiński Adam

 Chodkowski Błażej

LP

 

 

 

LN

7MA1

 

3

 Drobiazg Tomasz

 Dudek Michał

LP MO chaos

 

 

 

LN

10AR2

 

4

 Felijakowski Konrad

 Czyż Krzysztof

LP JG nadprz

 

 

 

LN

9PE1

 

5

 Hawryluk Marcin

 Kalabiński Jakub

LP

 

 

 

LN

3GR11

 

6

 Kuczkowski Michał

 Mazur Adam

LP

 

 

 

LN

11SI2

 

7

 Obrębski Tomek

 Plaga Robert

LN

9PE1

 

LP

 

 

 

8

 Pełczyński Robert

 Robak Robert

LN

7MA1

 

LP

 

 

 

9

 Starnawski Bartosz

???

LN

1AN1

 

LP

 

 

 

10

 Grzelczyk Przemysław

 Szmeling Piotr

LN

3GR11

 

LP

 

 

 

11

 Ziomek Michał

 Radomyski Leszek

LN

11SI2

 

LP

 

 

 

12

 Podgórni Arkadiusz

 Ołownia Mariusz

 

 

LN

11SI2

 

LP

 

13

 Szabłowski Marcin

 Panasiuk Przemek

 

 

LN

7MA1

 

LP

 

14

 Boniecki Łukasz

 Warchoł Paweł

 

LP

 

 

 

LN

4GR15

15

 Borkowska Agnieszka

 Lewandowski Adam

 

LP

 

 

 

LN

2AU1

16

 Dębski Paweł

 Sarnecki Rafał

 

LP

 

 

 

LN

8MM1

17

 Wróblewski Łukasz

 Wróblewski Łukasz

 

LP

 

 

 

LN

6IG1

18

 Janik Małgorzata

 Kaczor Edyta

 

LP

 

 

 

LN

5GN7

19

 Kalenik Michał

 Janeczko Mariusz

 

LP

 

 

 

LN

12WW1

20

 Kasprzycka Sandra

 Ostrowski Bartek

 

LN

2AU1

 

LP

 

 

21

 Konupek Jan

 Graczykowski Łukasz

 

LN

5GN7

 

LP

 

 

22

 Krzyżanowski Piotr

 Kogut Paweł

 

LN

8MM1

 

LP

 

 

23

 Kupiec Mateusz

 Kulasiński Karol

 

LN

12WW1

 

LP

 

 

24

 Możdżonek

 Rafał

 Maksiak Bartosz

 

LN

6IG1

 

LP

 

 

25

 Nowakowski Dominik

 Radzikowski Lukasz

 

LN

4GR15

 

LP

 

 

26

 Pawluczyk Adam

 Ogrodnik Jakub

 

 

 

LN

5GN7

 

LP

27

 Rurka Ela

 Kosarzewski Leszek

 

 

 

LN

6IG1

 

LP

28

 Siudem Grzegorz

 Mellem Krzysztof

 

 

 

LN

2AU1

 

LP

29

 Wójcikowski Paweł

 Wielanak Daniel

 

 

 

LN

10AR2

 

LP

30

 Sobolewski Bartek

 Wróbel Daniel

 

 

 

LN

4GR15

 

LP

 31

 Buławko Dariusz

 Gołoś Damian

 

 

 LN

9PE1

 

 LP

 

 

Zespoły laboratoryjne skierowane na ćwiczenia do pracowni w I semestrze (zimowym) 2008/2009 w LN

                                              

                                                                                                                   start: środy(s)/piątki(p)

                                                                                                                  15/17.X. 12/14.XI. 10/12.XII.08

1-08

Kalorymetryczna analiza przemian fazowych w polimerze PET

Dr J. Antonowicz (1) AN1 tel.8214

9s

 

1s

2-08

Propagacja światła w strukturach światłowodowych

Dr E.Auguściuk (2) AU1 tel.5448

20p

28p

15p

3-08

Dyfrakcja światła

(Lab. internetowe)

Dr J. Grabski (1) Gr11 tel.7667

10s

 

5s

4-08

Badanie przerwy energetycznej półprzewodnika

(Lab. internetowe)

Dr J. Grabski (1) GR15 tel.7667

25p

30p

14p

5-08

Badanie obiektów o złożonej strukturze za pomocą mikroskopu akustycznego

Dr I.Gronowska (2) GN7 tel.8337

21p

26p

18p

6-08

Badanie własności cienkowarstwowych ogniw słonecznych

Dr M.Igalson (1) IG1 tel.8214

24p

27p

17p

7-08

Badanie struktury i właściwości elektrycznych przewodników jonów tlenu.

Dr M. Małys (1) MA1 tel.8405

8s

13s

2s

8-08

Badanie wpływu przemian fazowych na transport jonów w elektrolitach polimerowych

Dr tel.8405

M.Marzantowicz

(1) MM1

22p

 

16p

9-08

Transport elektronowy w szkłach metalicznych

Dr. K. Pękała (1) PE1 tel.8214

7s

31s

4s

10-08

Badanie efektu Halla w ferromagnetyku metodą obracających się próbek

Dr A.Rostocki (1) AR2

 

29p

3s

11-08

Elastyczne rozpraszanie światła

Dr R. Siegoczyński (2) SI2 tel.7546

11s

12s

6s

12-08

Badanie procesów fizykochemicznych metodami kalorymetrycznymi

Dr W.Wróbel (1) WW1 tel.8405

23p

 

19p

                                                                                                                                

 

Opisy Tematów

 

Ćwiczenie nr 1-08 (AN1)

Temat:  Kalorymetryczna analiza przemian fazowych w polimerze PET
Opiekun: dr Jerzy Antonowicz


Opis ćwiczenia
Ćwiczenie ma za zadanie wprowadzenie studentów w tematykę przemian fazowych w materiałach oraz zapoznanie z podstawami metod eksperymentalnych analizy termicznej. W ramach wykonywanego ćwiczenia
studenci zostaną  zapoznani z metodą skaningowej kalorymetrii różnicowej (DSC) oraz zastosują  ją do analizy przemian fazowych w politereftalanie etylenu (PET). Ćwiczenie będzie składać się z następujących etapów:
- zapoznanie z działaniem i obsługą skaningowego kalorymetru różnicowego.
- wykonanie serii pomiarów DSC próbki PET: przebiegów w funkcji temperatury przy różnych szybkościach grzania/chłodzenia oraz przebiegów w funkcji czasu.
- interpretacja uzyskanych wyników: określenie temperatur przejścia szklistego, krystalizacji i topnienia, wyznaczenie entalpii krystalizacji i topnienia, analiza kinetyki krystalizacji w oparciu o równanie Avramiego, wyznaczenie energii aktywacji procesu krystalizacji metodą Kissingera, określenie wpływu szybkości
chłodzenia na proces zeszklenia.

Ćwiczenie nr 2-08 (AU1)

Temat:  Propagacja światła w strukturach światłowodowych

Opiekun: dr Elżbieta Auguściuk - pracownia p. 123 GF

 Zadanie polega na:

- zapoznaniu się z metoda spektroskopii m-linii oraz ze zmodyfikowaną metodą spektroskopii m-linii
- wykonaniu pomiarów kąta sprzężenia do światowodów planarnych oraz światłowodów z naniesioną cienką warstwą dielektryczną
- wyznaczeniu parametrów optycznych (wsp. załamania, grubość) tych struktur na podstawie pomiarów
- określeniu błędów tych parametrów

Ćwiczenie nr 3-08 (GR11)

Temat:   Badanie struktury ciał stałych metodami dyfrakcji rentgenowskiej. Symulacja na modelach w zakresie fal  świetlnych. Badanie absorpcji promieniowania rentgenowskiego.

Opiekun : dr Jan Grabski,GF, tel (22) 234 7667

Zakres pomiarów:
Symulacja na modelach w zakresie fal świetlnych. Badanie absorpcji promieniowania rentgenowskiego.

Aparatura:
Zestaw PHYWE, różne materiały

 

Ćwiczenie nr 5-08 (GN7) 

Temat: Badanie obiektów o złożonej strukturze za pomocą mikroskopu akustycznego

Opiekun: Dr Irena Gronowska tel. (22) 2348337

 Badane mogą być obiekty wykonane z materiałów sprężystych, bądź struktury zawierające elementy z materiałów sprężystych (kompozyty).

  Mikroskop akustyczny pozwala na wykonanie następujących badań:

1.        Badanie obrazu akustycznego (mapy impedancji akustycznej) powierzchni i płaszczyzn wewnątrz materiału, badanie struktury wewnętrznej, wykrywanie wad struktury, wykrywanie naprężeń.

2.        Pomiar lokalnych prędkości fali powierzchniowej, możliwość wykrywania i badań anizotropii materiału - pomiar prędkość fali w zależności od kąta na wyróżnionej płaszczyźnie kryształu.

Obiekt badań jest ustalony na wstępie z osobą prowadzącą. W ćwiczeniu otrzymywane są akustyczne  obrazy powierzchni oraz wnętrza badanego obiektu za pomocą mikroskopu akustycznego, a następnie pomiary tzw. charakterystyk V(z), na ich podstawie obliczanie prędkości fal powierzchniowych.

Podstawowe informacje na temat mikroskopu akustycznego na stronie: www.if.pw.edu.pl/~igron

 

 Ćwiczenie nr 6-08 (IG1)

Temat: Badanie własności fotowoltaicznych oraz transportu elektronowego w cienkowarstwowych ogniwach słonecznych
Opiekun:
dr Małgorzata Igalson
Pracownia Pół
przewodników
Gmach Mechatroniki (Południe), pok. 322 
, tel 8214; e-mail: igalson@if.pw.edu.pl

Opis ćwiczenia:
 Ćwiczenie to ma na celu zapoznanie studentów ze zjawiskiem konwersji fotowoltaicznej i jego wykorzystaniem w bateriach słonecznych. Zaznajamiamy się z budową cienkowarstwowej struktury fotowoltaicznej opartej na heterozłączu Cu(In,Ga)Se2/CdS, podstawowymi parametrami określającymi wydajność ogniwa słonecznego oraz metodami ich wyznaczania. Poznajemy także sposoby wyznaczania parametrów charakteryzujących diodę półprzewodnikową (wysokość bariery, poziom domieszkowania, mechanizm transportu elektronowego itp.).
Ćwiczenie składać się będzie z następujących etapów:

1.Wyznaczanie parametrów fotowoltaicznych i sprawności ogniwa słonecznego (2 tyg.)
 2.Badanie mechanizmu transportu nośników w złączu fotowoltaicznym (2 tyg.)
3.Wyznaczanie rozkładu spektralnego wydajności kwantowej fotogeneracji (2 tyg.)
 4. Pomiar pojemności i długości drogi dyfuzji nośników(1 tydz).
 Ad 1/ Po ustawieniu układu pomiarowego wykonamy pomiary i porównamy przebiegi jasnej i ciemnej charakterystyki prądowo-napięciowej ogniwa w temperaturze pokojowej. Na podstawie pomiarów jasnych charakterystyk wyznaczymy podstawowe parametry fotowoltaiczne (napięcie otwartego obwodu Voc, prąd zwarcia Isc, współczynnik wypełnienia FF i wydajność badanej struktury). Poznamy metody analizy charakterystyk I-V i sposób określania parametrów związanych z transportem nośników.

Ad 2/ Przeprowadzimy pomiary ciemnych charakterystyk I-V w różnych temperaturach oraz zbadamy zależność Voc od temperatury dla różnych natężeń światła. Analiza tych danych pozwoli nam określić dominujący mechanizm transportu w złączu.

Ad 3/ Wykonamy cechowanie układu optycznego służącego do pomiarów rozkładu spektralnego fotoprądu. Następnie przeprowadzimy pomiary wydajności kwantowej w różnych warunkach podświetlenia i polaryzacji. Wyciągniemy wnioski dotyczące efektywności zbierania fotogenerowanych nośników z różnych obszarów złącza.

Ad 4/ Wykonamy pomiary zależności pojemności złącza i natężenia prądu zwarcia od przyłożonego napięcia. Stąd ocenimy poziom domieszkowania warstwy absorbera a także obliczymy długość drogi dyfuzji nośników mniejszościowych.

Analiza wyników pozwoli nam ocenić na ile badane złącze ma optymalne własności z punktu widzenia wydajności konwersji fotowoltaicznej i jakie czynniki najbardziej ograniczają jego sprawność.

  Ćwiczenie nr 7-08 (MA1)

        Temat ćwiczenia: Badanie struktury i właściwości elektrycznych przewodników jonów tlenu.

        Opiekun:   Dr M. Małys

Celem ćwiczenia jest otrzymanie i zbadanie własności elektrycznych kilku związków z rodziny przewodników jonów tlenu – BIMEVOXów,  o  wzorze stechiometrycznym  Bi2MexV1-xOy (BIMEVOX-u) dla kilku wybranych wartości parametru x. Związki o skrótowej nazwie BIMEVOX (Bismuth Metal Vanadium Oxide) wykazują własności wysokiego przewodnictwa jonów tlenu – zjawiska ciekawego nie tylko z poznawczego punktu widzenia, ale także z uwagi na potencjalne zastosowania w urządzeniach elektrochemicznych nowej generacji, takich jak np.: ogniwa paliwowe, generatory czy selektywne pompy tlenowe, czujniki ciśnienia parcialnego tlenu w gazach.

        Ćwiczenie obejmuje:

·         poznanie technologii otrzymywania BIMEVOX-u  metodami reakcji w ciele stałym,

·         wykonanie badań strukturalnych metodą dyfrakcji promieniowania rentgenowskiego,

·         wykonanie pomiarów przewodnictwa elektrycznego metodą spektroskopii impedancyjnej w funkcji temperatury

Ćwiczenie ma na celu także wprowadzenie uczestników w zagadnienia komputerowego opracowania  wyników w/w badań – dopasowania elektrycznego modelu zastępczego do otrzymanych widm impedancyjnych oraz dopasowanie modelu struktury BIMEVOXu do otrzymanych dyfraktogramów rentgenowskich.

Ćwiczenie nr 8-08 (MM1)

Opiekun: Dr Marcin Marzantowicz

Temat: Badanie wpływu przemian fazowych na transport jonów w elektrolitach polimerowych

Transport jonów w elektrolitach polimerowych jest uzależniony od ruchów łańcucha polimeru. W niskiej temperaturze ruchy te ulegają zamrażaniu w wyniku tzw. przejścia szklistego. W temperaturach wyższych na ruchliwość łańcucha duży wpływ mają zjawiska krystalizacji. Fragmenty łańcucha wbudowane w strukturę krystalitów ulegają usztywnieniu i nie mogą brać udziału w transporcie jonów. Z tego względu krystalizacja może prowadzić do znacznego obniżenia przewodności elektrolitu.

Celem ćwiczenia będzie badanie przemian fazowych zachodzących w wybranym elektrolicie i ich wpływu na przewodność jonową oraz pozostałe własności elektryczne próbki. Program ćwiczenia będzie obejmował:

1.  Zapoznanie się z charakterystyką elektrolitów oraz technikami używanymi do ich badania.

2. Naukę obsługi układu umożliwiającego jednoczesny pomiar własności elektrycznych metodą spektroskopii impedancyjnej i rejestrację obrazu próbki uzyskanego przy pomocy mikroskopu polaryzacyjnego

3. Zaprojektowanie i realizację cyklu pomiarów, które pozwolą zbadać wpływ przemian fazowych na przewodność jonową badanego elektrolitu

4. Analizę uzyskanych danych impedancyjnych metodą dopasowania obwodu zastępczego

5. Opracowanie raportu pokazującego korelację zmian parametrów obwodu zastępczego ze zmianami morfologii próbki widocznymi w obrazach mikroskopowych.

Ćwiczenie nr 9-08 (PE1)

Temat : Transport elektronowy w szkłach metalicznych
Opiekun: Dr K. Pękała,
p. 322 GM, t
el.8214

  1. Zapoznanie z technologią, podstawowymi własnościami i możliwościami zastosowań szkieł metalicznych.
  2. Wykonanie pomiarów siły termoelektrycznej oraz oporu elektrycznego amorficznego stopu AlSm w zakresie 300-1000 K.
  3. Wstępna interpretacja uzyskanych zależności oraz określenie podstawowych mechanizmów rozpraszania elektronów przewodnictwa w materiałach amorficznych.
  4. Zbadanie wpływu krystalizacji na otrzymane wyniki pomiarowe.
  5. Określenie energii aktywacji przemiany szkło- kryształ.
  6. Zbadanie kinetyki przemiany poprzez obliczenie zależności stężenia fazy krystalicznej od temperatury.
  7. Przedstawienie uzyskanych wyników w formie artykułu.

Literatura:

1. Instrukcja do ćwiczenia

2. P.L. Rossiter "The Electrical Resistivity of Metals and Alloys."

3. J.C. Dudgale ”Electron Transport in Disordered Materials”

3.Wybrane publikacje .

Ćwiczenie nr 11-08 (SI1)

        Temat: Elastyczne rozpraszanie światła

       
Opiekun:  prof. M. Siegoczyński, pok 18 GF tel(22) 2347546

Opis ćwiczenia:

1.Przegląd teoretycznych podstaw zjawiska rozpraszania światła przez gazy i ciecze.

 1.1. Perturbacyjna teoria rozpraszania (przybliżenie Borna) - rozproszenie przy dużych długościach fali  ( rozpraszanie Rayleigha).

 1.2. Fluktuacyjna teoria rozpraszania Einsteina-Smoluchowskiego (rozpraszanie molekularne).

 1.3. Rozpraszanie światła na cząstkach o dowolnych rozmiarach - teoria Mie.

2. Stanowisko pomiarowe do badań zjawiska rozpraszania światła w cieczach.

 3. Wyznaczanie podstawowych charakerystyk opisujących zjawiska rozpraszania w cieczach.

 3.1. Badanie kątowego rozkładu światła rozproszonego (objętościowa funkcja  rozpraszania - wyznaczanie indykatrysy rozpraszania).

 3.2. Badanie spektralnego rozkładu światła rozproszonego (zależność I( )).

 3.3. Badanie stanu polaryzacji światła rozproszonego (wskaźnik depolaryzacji ).

 4. Wnioski dotyczące właściwości i struktury badanych cieczy na podstawie        przeprowadzonych badań.

  Zalecana literatura: 

      1. Jan Petykiewicz, Optyka falowa WPW 1978.

      2. J. Kociński, Wstęp do fizyki współczesnej PWN 1977.

      3. J. R. Meyer-Arendt Wstęp do optyki PWN 1977.

Ćwiczenie nr 12-08 (WW1)

Temat: Badanie procesów fizyko-chemicznych metodami kalorymetrycznymi.

Opiekun: Dr W. Wróbel

Zadanie: Pomiary kalorymetryczne metodami takimi jak DTA (Differential Thermal Analysys -  kalorymetria różnicowa), DSC (differential scanning calorimetry – różnicowa kalorymetria skaningowa), TGA (analiza termograwimetryczna) czy DMA (Dynamic Mechanical Analysis) dostarczają  ważnych informacji o termodynamicznym przebiegu różnych procesów fizycznych. Zadanie będzie polegało na przeprowadzeniu badań kalorymetrycznych różnymi metodami. Uzyskane wyniki posłużą do wyznaczania temperatury i ciepła przemian fazowych zachodzących w badanych próbkach. Dodatkowo monitorowane będą zmiany właściwości mechanicznych próbek.